Epoksi zemin kaplamada yaşanan kabarma, baloncuklanma ve tabaka hâlinde kalkma şikâyetlerinin önemli bir kısmının arkasında aynı sebep vardır: betondaki nem. Üstelik bu sorun çoğu zaman uygulamadan haftalar, hatta aylar sonra ortaya çıkar. Bu yazıda, pek çok firmanın atladığı nem ölçümünü; hangi testin ne anlattığını ve hangi değerlerde durmanız gerektiğini anlatıyoruz.

Beton kuru görünse de kuru değildir

Beton, içinde gözenekler ve kılcal kanallar bulunan bir malzemedir. Yüzeyi tamamen kuru görünen bir döşeme, derinlerde yoğun nem taşıyabilir. Özellikle zemine oturan (toprakla temas eden) döşemelerde, altta düzgün bir buhar kesici yoksa nem sürekli aşağıdan yukarı doğru hareket eder. Epoksi ise buhar geçirimsiz bir film oluşturur; yukarı doğru gelen nem kaplamanın altında birikir ve basınç oluşturur.

Ozmotik kabarma: En sinsi hasar

Kaplamanın altında biriken su, betondaki çözünmüş tuzlar ve alkalilerle birlikte ozmotik bir hücre gibi çalışır. Zamanla kaplama altında içi sıvı dolu kabarcıklar oluşur. Bu kabarcıklar patlatıldığında içinden genellikle bazik (yüksek pH) bir sıvı çıkar. Bu tip hasar yüzeysel tamirle geçmez; nem kaynağı çözülmeden yapılan her yama tekrar kabarır.

Nem ölçüm yöntemleri

1. Plastik örtü testi (ASTM D4263)

Yaklaşık 45×45 cm şeffaf polietilen örtü, kenarları bantla tamamen kapatılarak zemine yapıştırılır ve en az 16 saat bekletilir. Örtünün altında yoğuşma ya da betonda koyulaşma görülürse nem sorunu var demektir. Basit ve ucuzdur; ancak yalnızca “var ya da yok” der, sayısal sonuç vermez. Ön kontrol olarak kullanılmalıdır.

2. Kalsiyum klorür testi (ASTM F1869)

Zemine kapalı bir kubbe altında tartılmış kalsiyum klorür kabı yerleştirilir ve 60-72 saat sonra ne kadar nem çektiği ölçülür. Sonuç, birim alandan 24 saatte çıkan nem miktarı (nem buharı yayılım hızı) olarak verilir. Pek çok epoksi üreticisi bu değer için üst sınır belirtir. Dezavantajı, yalnızca yüzeye yakın birkaç santimetreyi temsil etmesi ve ortam koşullarından etkilenmesidir.

3. Beton içi bağıl nem probu (ASTM F2170)

Döşemeye, kalınlığın belli bir oranında (zemine oturan döşemede genellikle yaklaşık yüzde 40 derinlik) delik açılır, prob yerleştirilir ve denge sağlandıktan sonra betonun iç bağıl nemi ölçülür. Günümüzde en güvenilir kabul edilen yöntemdir; çünkü kaplama kapandıktan sonra nemin ulaşacağı denge durumunu en iyi bu test öngörür.

4. Karbür (CM) yöntemi ve elektronik nem ölçerler

Türkiye ve Avrupa’da yaygın olan karbür yönteminde betondan alınan numune kalsiyum karbür ile kapalı bir tüpte tepkimeye sokulur ve oluşan basınçtan yüzde nem bulunur. Birçok epoksi astarı için sıklıkla yüzde 4 civarı üst sınır olarak verilir. Elektronik yüzey nem ölçerler ise hızlı tarama için çok kullanışlıdır; hangi bölgelerin riskli olduğunu bulmaya yarar, ancak kesin karar için tek başına yeterli değildir.

Önemli: Sınır değerler ürüne göre değişir. Doğru referans her zaman kullanılacak sistemin teknik föyüdür.

Ölçüm sonucu yüksek çıkarsa ne yapılır?

  • Bekleme ve kurutma: Yeni dökülen betonda genellikle en az 28 gün beklenir; havalandırma ve nem alma cihazlarıyla kuruma hızlandırılabilir.
  • Neme toleranslı astarlar: Nemli betona yapışabilen özel epoksi astarlar mevcuttur.
  • Buhar kesici (nem bariyeri) sistemler: Yüksek nem basıncına karşı geliştirilmiş, çoğu zaman kalın uygulanan epoksi bariyer katmanlarıdır.
  • Nefes alabilen sistemler: Bazı durumlarda su bazlı epoksi veya poliüretan çimento gibi buhar geçirgenliği daha yüksek sistemler daha doğru tercihtir.

Neme ek olarak ölçülmesi gereken iki değer

Nem tek başına yetmez. Kaliteli bir uygulamada beton yüzeyinin çekme (yapışma) dayanımı pull-off testiyle ölçülür; endüstriyel sistemler için genellikle en az 1,5 N/mm² beklenir. Ayrıca betonun basınç dayanımı ve yüzeydeki şerbet tabakası kontrol edilir. Zayıf yüzeyin üzerine yapılan en iyi epoksi bile, yüzeyle birlikte kopar.

Sonuç olarak: nem ölçümü yapılmadan atılan teklif, aslında riskin müşteriye bırakıldığı bir tekliftir. Biz her projede ölçümü yapıp sonucu raporluyoruz.

Projeniz İçin Ücretsiz Keşif

Epoksici olarak İstanbul ve tüm Türkiye’de endüstriyel zemin projelerinde yüzey hazırlığından son kata kadar her aşamayı ölçerek ve kayıt altına alarak uyguluyoruz. Zemininiz için doğru sistemi birlikte seçmek isterseniz +90 216 367 00 11 veya +90 545 367 00 11 numaralarından bize ulaşabilir, info@epoksici.com adresine yazabilirsiniz.