Yeni uygulanmış bir epoksi zeminin üzerinde elinizi gezdirdiğinizde yağlı, mumsu ya da yapışkan bir his alıyorsanız; yüzeyde beyazımsı lekeler, matlaşma veya bulanıklık görüyorsanız büyük ihtimalle amin terlemesi (İngilizce literatürde “amine blush”) ile karşı karşıyasınız. Türkçe kaynaklarda neredeyse hiç anlatılmayan bu sorun, sahada en sık yaşanan ve en pahalıya patlayan hatalardan biridir.
Amin terlemesi nedir?
Epoksi sistemleri iki bileşenden oluşur: reçine ve sertleştirici. Sertleştiricilerin büyük bölümü amin esaslıdır. Kürlenme sırasında, henüz reçineyle tam reaksiyona girmemiş aminler yüzeye çıkar ve havadaki nem ve karbondioksit ile tepkimeye girer. Sonuçta yüzeyde suda çözünen karbamat tuzlarından oluşan ince bir film oluşur. Bu tabaka bazen gözle hiç görülmez; bazen de beyaz bir pus veya yağlı lekeler hâlinde belirir.
Neden önemli? Asıl sorun ikinci katta çıkar
Amin terlemesi tek başına zemini bozmaz; sorun, üzerine ikinci kat (son kat, poliüretan üst kat, self-leveling katman vb.) uygulandığında ortaya çıkar. Bu tabaka iki kat arasında ayırıcı gibi davranır ve şu sonuçlara yol açar:
- Kat arası yapışma kaybı: üst kat birkaç hafta veya ay içinde pul pul kalkar.
- Üst katta kürlenme bozukluğu, yapışkan kalan bölgeler.
- Parlaklık farkları, lekeli ve dalgalı görünüm.
- Pigmentli sistemlerde renk farkı ve beyazlaşma.
Yani müşterinin “boya kalktı” diye gördüğü pek çok şikâyetin kaynağı aslında uygulama günündeki hava koşullarıdır.
Amin terlemesini tetikleyen koşullar
- Yüksek bağıl nem: Ortam nemi yüzde 80-85 üzerine çıktığında risk belirgin şekilde artar.
- Düşük sıcaklık: Soğuk zeminde kürlenme yavaşlar, aminler yüzeyde daha uzun süre açıkta kalır.
- Çiy noktasına yakın zemin sıcaklığı: Zemin yüzeyinde gözle görülmeyen yoğuşma oluşur.
- Kapalı ortamda yanma ürünleri: Kışın şantiyede kullanılan gazlı veya mazotlu ısıtıcılar hem nem hem karbondioksit üretir; amin terlemesinin en klasik sebebidir.
- Yanlış karışım oranı: Fazla sertleştirici, yüzeye çıkacak serbest amin miktarını artırır.
Nasıl anlaşılır? Basit saha testi
Yüzeyde yağlı bir his veya beyazımsı pus varsa, ılık suyla nemlendirilmiş beyaz bir bezle küçük bir alanı silin. Amin terlemesi suda çözündüğü için bezde hafif kaygan bir kalıntı kalır ve silinen bölge çevresine göre daha temiz görünür. Şüphe varsa ikinci kat uygulanmadan önce mutlaka temizlik yapılmalıdır.
Doğru giderme yöntemi
En sık yapılan hata, yüzeyi doğrudan zımparalamaktır. Amin terlemesi suda çözünen bir tabaka olduğu için önce yıkanmalıdır; aksi hâlde zımpara bu tabakayı yüzeye yayar ve zımpara kâğıdını tıkar.
- Yüzeyi ılık su ve nötr bir deterjanla, sert bir fırça veya ped ile ovarak yıkayın.
- Temiz suyla durulayın, kalıntıyı vakumla ya da çekçek ile alın.
- Yüzeyin tamamen kurumasını bekleyin.
- İkinci kat için gerekiyorsa yüzeyi hafifçe zımparalayın (matlaştırın) ve tozunu alın.
- Aynı hava koşulları sürüyorsa ikinci katı ortam düzelene kadar erteleyin.
Tiner veya aseton ile silmek amin terlemesini gidermez; bu tuzlar solventte değil suda çözünür.
Önleme: Uygulama günü kontrol listesi
- Bağıl nemi ölçün; yüzde 80 üzerinde uygulama yapmayın.
- Zemin sıcaklığının çiy noktasından en az 3 derece yüksek olduğunu doğrulayın.
- Kapalı alanda açık alevli, gazlı veya mazotlu ısıtıcı kullanmayın; elektrikli ya da dolaylı ısıtıcı tercih edin.
- Karışım oranlarını tartıyla uygulayın, göz kararı karıştırmayın.
- Soğuk dönemlerde düşük sıcaklıkta kürlenmeye uygun sertleştiricili ürünler seçin.
- Katlar arası bekleme süresini üreticinin teknik föyüne göre planlayın.
Kısacası amin terlemesi bir malzeme hatası değil, çoğunlukla ortam yönetimi hatasıdır. Doğru ölçüm ve doğru zamanlama ile tamamen önlenebilir.
Projeniz İçin Ücretsiz Keşif
Epoksici olarak İstanbul ve tüm Türkiye’de endüstriyel zemin projelerinde yüzey hazırlığından son kata kadar her aşamayı ölçerek ve kayıt altına alarak uyguluyoruz. Zemininiz için doğru sistemi birlikte seçmek isterseniz +90 216 367 00 11 veya +90 545 367 00 11 numaralarından bize ulaşabilir, info@epoksici.com adresine yazabilirsiniz.